دانشجویان علوم اجتماعی دانشگاه مازندران

گردابی بر روی فرهنگ

رایتل،دگرگونی جدیدی در فرهنگ ایران

هنگامی که جنبه ای از فرهنگ (مثل فرهنگ غیر مادی) از جنبه های دیگر فرهنگ (مثل فرهنگ مادی) از لحاظ تغییر عقب بماند، به آن تاخر فرهنگی گفته می شود.1

با ورود رایتل، این فناوری نو ظهور، به جامعه ایران که می توان آن را در بخش مادی فرهنگ جای داد، بخش غیر مادی فرهنگ جامعه ی ایران بعد از حیرت موقتی و تاخر فرهنگی ناشی از ناهماهنگی فرهنگ موجود با این فناوری، ناخودآگاه از رویکرد ملی خود به سمت فرهنگی خواهد رفت که سیر تکاملی فرهنگی خود را (بخوانید تنزّل فرهنگی) با سیر تکامل فناوری اش متقارن ساخته است.

هر جا که عناصر جدید و مجموعه هایی نو در فرهنگ ظاهر شود و محتوای ساخت فرهنگ را تغییر دهد، دگرگونی فرهنگی رخ می دهد.2

در این میان، فناوری، مهم ترین عامل موثر بر دگرگونی های اجتماعی و فرهنگی است و انتظار می رود هر چه دگرگونی های فناورانه سرعت و شتاپ بیشتری پیدا کند، دگرگونی های فرهنگی ناشی از آن بیشتر شود.3

به گفته هایدیگر:

تکنولوژی بی تردید پیام فرهنگی دارد.

پس نمی توان با وارد کردن فناوری و تکنولوژی جدیدی به جامعه از فرهنگ حاکم بر آن و تاثیرات آن بر جامعه چشم پوشی کرد.

اگر نگاهی به گذشته و سیر تطوری رسانه های جمعی و تغییرات فرهنگی ناشی از آن بیاندازیم، به راحتی می توان دگرگونی فرهنگی و ضد فرهنگ های فرهنگ شده را بیایم، مثل: تلویزیون و تاثیرات آن بر تنزل خانواده، ترویج خشونت و جرم و جنایت و.../ موبایل که بعد از هر دوره پیشرفته تر شدنش ( اضافه شدن مادون قرمز و بلوتوث برای انتقال داده ها و اینترنت و امروزه امکان ارتباط تصویری) تاثیرات مخربی بر روابط فردی و جمعی گذاشته است. پایین آمدن سن فساد اخلاقی  و جرم جنایت در ایران یکی از انبوه آمارهای قابل مشاهده است.

با این نگاه شاید به نظر بیاید که بایستی با هر فناوری جدیدی صرفا مقابله کرد، اما این چنین نیست، مساله این است که نمی توان به علت مزایای یک فناوری از تاثیراتش بر فرهنگ چشم پوشی کرد.

فناوری ها همیشه با شعار پیشرفت وارد جامعه میشوند اما این تمام ماجرا نیست، آن طرف چهره ی جذاب فناوری مرد تاجری نشسته است و تنها هدفش با توجه به نگاه اقتصادیش سود حداکثری است، پس برایش تفاوتی ندارد که چه اتفاقی برای فرهنگ یک جامعه خواهد افتاد، خوشبینانه بنگریم این است که شاید او به این موضوع توجهی نداشته باشد، پس با این محاسبات، فناوری در ظاهر به بهترین شکل گویای بیشترین مزایا برای شماست، اما در واقع چنین نخواهد بود و حتی برخی از این تاجران حاضرند به قیمت آسیب به اخلاق جامعه و فرهنگ های حامل سنت و دین به سود حداکثری شان برسند،به عنوان مثال:

پس از ورود نسل سوم ارتباطات تلفن همراه به اروپا، پارلمان اتحادیه اروپا در گزارشی رسمی خود بر همکاری شرکت های نسل سوم ارتباطات همراه (۳G) و شرکت های تولید فحشا، پرده بر می دارد. در بخش از گزارش پایگاه پارلمان اتحادیه اروپا چنین آمده است: «شرکت های فعال در صنعت فحشاء، در حال حاضر نیز در تلاش برای گرفتن سهم بازار از راه فروش محصولات خود را از طریق شبکه تلفن همراه هستند. ثرد جی، فن آوری جدیدی است که دارای قابلیت ارسال و دریافت تصاویر [مکالمه تصویری] از طریق گوشی همراه می باشد»4

یکی دیگر از شروط دگرگونی اجتماعی (فرهنگی) این است که جامعه نیاز های خود را بشناسد.

روند سلسله وار و منظم رسانه های جمعی و ارتباطی آنچنان هرفمند و موثر است که می تواند با لطافت و آرمش هرچه تمام ، نیازهای شما را بررسی و تحلیل کند ، بشناسد و به نفع تاجران خود تغییر دهد و حتی نیازهایتان را بر اساس فرهنگ مد نظر خود الویت بندی کند.

حال خودتان بسنجید که دایره ی بنفش رایتل با این فناوری تازه اش ، بدون هیچ گونه برنامه ریزی فرهنگی و حتی نگاه به این مقوله تا چه اندازه میتواند در عمیق تر شدن گرداب آسیب های فرهنگی مان در ایران بیافزاید.

پاورقی:

1. مبانی جامعه شناسی،بروس کوئن، ترجمه د. توسلی و د. فاضل...

2. مبانی جامعه شناسی،بروس کوئن، ترجمه د. توسلی و د. فاضل- ص 64

3. مبانی جامعه شناسی،بروس کوئن، ترجمه د. توسلی و د. فاضل- ص 66

4. بر گرفته از سایت مشرق، به گذارش سایت اتحادیه اروپا